Gezond eten om goed te werken
Een studie van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) stelt dat voeding een ten onrechte onderbelicht thema is op het werk. Nochtans doet die voeding de menselijke machine draaien …
Een vaststelling
In het algemeen beschouwen werkgevers voeding op het werk nog vaak als een item van minder belang, met alle gevolgen vandien: middelmatig eten in de kantines, verdeelautomaten vol snoepgoed en andere ongezonde producten,… Werknemers hebben vaak niet de tijd noch de plaats om te eten.
Effecten van ongezonde voeding
Bijna de helft van de wereldbevolking (vooral in de ontwikkelingslanden) heeft een tekort aan ijzer. Ijzertekort gaat gepaard met zwakte, apathie en een gebrek aan coördinatie, met als gevolg een daling van de productiviteit (de fysieke capaciteiten en de prestaties van werknemers met een ijzertekort nemen af met 30%) en eventuele ongevallen. Hypoglycemie (te lage bloedsuikerspiegel) die kan voorkomen bij het overslaan van een maaltijd, beperkt de concentratietijd en vertraagt de snelheid van informatieverwerking. Ten slotte hebben studies uitgewezen dat het absenteïsme bij zwaarlijvige werknemers dubbel zo hoog is als bij anderen.
Waarom op het werk?
Het werk is de ideale plaats om aandacht te geven aan voeding. De effecten van voeding op de gezondheid en veiligheid op het werk lenen zich uitstekend om het thema op de voorgrond te brengen. Ongevarieerde voeding kan voor een werknemer bijvoorbeeld even gevaarlijk zijn als een chemisch lek …
Langs de andere kant kan een goed voedingsbeleid op het werk de tekorten van microvoedingsstoffen en chronische ziektes, zwaarlijvigheid inbegrepen, voorkomen.
Ten slotte worden investeringen in voeding gecompenseerd door een lager ziekteverzuim, minder ongevallen, een grotere jobtevredenheid en een hogere productiviteit. In Canada wordt de rentabiliteit van programma’s ter promotie van gezondheid op het werk geschat op 1,75 tot 6,85 Canadese dollars (1,50 tot 5,75 Amerikaanse dollars) per geïnvesteerde dollar.
Voeding op de agenda zetten heeft een positief effect op de werknemer, de werkgever en het bedrijf (zie kader).
Voordelen
| voor de werknemer | voor de werkgever | voor het bedrijf |
- betere gezondheid
- minder risico om slachtoffer te worden van een arbeidsongeval | - minder vermoeide werknemers
- minder absenteïsme en arbeidsongevallen
- verhoogde motivatie
- verhoogde productiviteit | - vermindering van gezondheidskosten
- verhoging van de fiscale opbrengsten verbonden aan een verhoging van de productiviteit |
Ongezonde voeding verbannen
- op het werk, en in het bijzonder tijdens vergaderingen, worden vaak gesuikerde dranken en vet voedsel geserveerd terwijl er talrijke alternatieven bestaan. Een gezond alternatief: gratis fruit ter beschikking stellen op het werk.
- Snoepgoed en andere ongezonde producten uit de verdeelautomaten halen en vervangen door dieetproducten. Verdeelautomaten hebben het extra voordeel ter beschikking te staan van de nachtploeg die werkt op het moment dat de kantine gesloten is.
- De introductie van waterfonteinen en de promotie van water leiden tot een drastische vermindering van de consumptie van gesuikerde dranken.
Stappenplan voor de introductie van een beleid “Voeding op het werk”
1. creëer een draagvlak voor het beleid
· sensibiliseren en motiveren
· een lijst maken van eventuele bestaande acties
· deelname stimuleren
· een overeenkomst maken
2. het ontwerpen van een overlegstructuur
· een representatief samengestelde werkgroep oprichten en een coördinator aanduiden
· de doelstellingen formuleren
· communiceren en informeren over de werkgroep en zijn activiteiten
3. het beleid structureren
· gegevens verzamelen (literatuur, bevraging,…)
· de gegevens verwerken en analyseren
· de resultaten bekend maken
4. acties plannen
· de doelgroep vastleggen
· een realistisch plan op maat van het bedrijf uitwerken
· het actieplan voorleggen aan het management
5. het actieplan uitvoeren
· een implementatieplan opstellen
· het voedingsbeleid bekend maken in het bedrijf
· de werknemers motiveren
· de acties opvolgen
6. evalueren
7. het beleid consolideren (zorgen voor continuïteit)
In België
Elke werkgever is wettelijk verplicht om zorg te dragen voor het welzijn van zijn werknemers. Daarom kadert het op de agenda plaatsen van gezonde voeding perfect in een dynamisch preventiebeleid. Gezond eten in een bedrijf betekent ook eten in een refter of kantine die proper en net gehouden wordt. De wetgeving bevat verschillende bepalingen die daarnaar verwijzen (zie kader voor de belangrijkste referenties).
Het is trouwens verboden om te eten tijdens bepaalde activiteiten en op bepaalde plaatsen. Dat is bijvoorbeeld het geval in werkzones waar er een gevaar is voor besmetting met biologische agentia (Codex, titel V, hfst. 3, art. 26). Ook bij het werken met gevaarlijke producten houdt eten en drinken tijdens het gebruik extra gevaren is. De S-zin 20
Niet eten of drinken tijdens gebruik op het etiket geeft dit aan.
Reglementering over een plaats om te eten op het werk :
- verplichting tot inrichting van een refter: ARAB, art. 88
- benodigde oppervlakte: ARAB, art.89
- onderhoud en hygiëne: ARAB, art. 90
- afwijking: ARAB, art. 100
Gezonde voeding is een van de thema’s van het Prevent campagnepakket 2005 .