Arbeidsgebonden stress: De kruik gaat zo lang te water tot ze barst

Te hoge werkdruk. Weinigen ontsnappen eraan. Sommigen kunnen er beter mee omgaan dan anderen. Hoe vermijd je dat je er het slachtoffer van wordt en hoe herken je de symptomen?









Stress?
Stress op zich is niet slecht. Het is noodzakelijk om te kunnen leven en werken. Wanneer men spreekt over stress, gaat het meestal over negatieve stress. Dagelijks komen er ontelbare prikkels op ons af. Hoe we hierop reageren wordt bepaald door de manier waarop we deze prikkels beoordelen. Indien we deze prikkels als negatief beoordelen, ontstaat negatieve stress. Arbeidsgebonden stress ontstaat bijvoorbeeld wanneer je het gevoel hebt dat eisen die je werk je stelt niet overeenkomen met wat je aankan. De reactie hangt onder meer af van je persoonlijkheid. Wanneer de spanning en onrust van langere duur is, treden er negatieve verschijnselen op. Het lichaam heeft geen kans meer om te herstellen en je gaat slechter presteren. Uiteindelijk leidt deze situatie tot overspannenheid of burnout. De grens vanaf wanneer een specifieke situatie ondraaglijk wordt, verschilt van mens tot mens.

Hoe herken je arbeidsgebonden stress?
De klachten zijn uiteenlopend en verschillen van persoon tot persoon. Ze kunnen gaan van lichamelijke klachten zoals aanhoudende vermoeidheid, slapeloosheid, spier- en maagpijn,... over psychische klachten (bv. prikkelbaarheid, vergeetachtigheid, besluiteloosheid, piekeren, sombere stemmingen,...) tot veranderingen in het gedrag (bv. terugtrekken uit sociale contacten, toenemend gebruik van sigaretten, alcohol,...).
Het is van belang dat je de eerste spanningsklachten ernstig neemt en het verband tussen de klachten en de werksituatie tracht na te gaan. Daarnaast kunnen andere factoren meespelen die niets met het werk te maken hebben. Hoe sneller je de klachten herkent en er iets tegen onderneemt, hoe kleiner de kans dat je ook echt overspannen geraakt.

Welke factoren kunnen aanleiding geven tot stress?
Een aantal arbeidssituaties kunnen het risico op stress op de werkvloer verhogen.
Bv.
- een slechte werkorganisatie;
- een slechte communicatie, sfeer tussen collega’s;
- te hoge eisen en werkdruk;
- te weinig opleiding om je taak naar behoren uit te voeren;
- geen of te weinig zeggenschap over de uitvoering van je werk;
- weinig inspraak bij veranderingen en reorganisatie in het bedrijf;
- verbaal geweld;
- onduidelijkheid over de taken;
- ...

Hoe pak je het aan?
Hieronder enkele dingen die je zelf kan toepassen om de stress binnen de perken te houden.
· organiseer je werk
- plan je dag en bepaal de prioriteiten;
- voorzie dagelijks voldoende tijd voor onverwachte gebeurtenissen;
- stel moeilijke taken niet uit;
- breng afwisseling in je taken;
- pauzeer regelmatig;
- geef aan wanneer je niet gestoord wil worden;
- voer slechts 1 taak tegelijk uit;

· praat erover
- Laat je collega’s en chef weten dat je het te druk hebt;
- bespreek de knelpunten in de werksituatie regelmatig met je chef;
- durf nee te zeggen tegen taken en deadlines die je niet haalbaar lijken of vraag bedenktijd vooraleer je toehapt;

· bekijk het werk eens vanuit een andere hoek
- wees realistisch in de eisen die je jezelf stelt.
- in drukke periodes lijkt er vaak veel fout te lopen of lijkt alles tegen te zitten. Focus niet steeds op wat er niet lukt, maar blijf af en toe eens stil staan bij wat wél lukt. Noem bijvoorbeeld dagelijks drie dingen die je tot een goed einde hebt gebracht.

· leef gezond
gezond eten, op tijd gaan slapen,... helpt je lichaam in vorm te houden en zorgen ervoor dat je meer weerstand hebt. Vermijd koffie, alcohol, sigaretten,...

Enkele feiten op een rijtje
- Meer dan 50% van de werknemer werkt in een hoog tempo of heeft te maken met krappe deadlines gedurende tenminste een vierde van de werkdag.
- een derde van de werknemers zegt dat ze weinig of geen controle hebben over hun werk.
- 9% van de werknemers geeft aan dat hij/zij slachtoffer is geweest van intimidatie op het werk.
- Stress komt op de tweede plaats op de lijst van de arbeidsgebonden gezondheidsproblemen en treft 28% van de werknemers;
- 23% van de werknemers meldt dat ze last hebben van algehele vermoeidheid.