Thema : roken

Op weg naar een rookvrij Europa ?

Op 30 januari 2007 publiceerde de Europese Commissie een groenboek getiteld “Op weg naar een rookvrij Europa: beleidsopties op EU-niveau”. Ze wil met het document een aanzet geven in de strijd tegen ‘omgevingstabaksrook’. Het document geeft een stand van zaken rond passief roken in Europa en stelt een aantal beleidsopties voor.

Stand van zaken
Passief roken blijft een wijdverbreide bron van ziekte en sterfte in de EU. Onderzoek wijst uit dat blootstelling aan omgevingstabaksrook de oorzaak is van veel van de ziekten die ook worden veroorzaakt door actief roken, zoals longkanker, hart- en vaatziekten en kinderziekten. Een rookvrij Europa is daarom een van de prioriteiten van de Commissie. Dat kwam naar voren zowel in haar Europees actieplan voor milieu en gezondheid als in twee antitabakscampagnes: “Feel free to say no” (2001-2004) en “HELP: For a life without tobacco” (2005-2008). Ook op wetgevend vlak heeft de EU niet stilgezeten (zie tabel).

Bestaande Europese wetgeving over passief roken
Referentie
Thema
Inhoud
PB
Resolutie 89/C 189/01het rookverbod in ruimten bestemd voor het ontvangen van publiekDe lidstaten worden opgeroepen om het roken in openbare ruimten en in alle vormen van openbaar vervoer te verbieden26/7/1989
Aanbeveling 2003/54/EGpreventie van roken en initiatieven ter verbetering van de bestrijding van het tabaksgebruikDe lidstaten worden opgeroepen tot het nemen van doeltreffende maatregelen die voorzien in bescherming tegen blootstelling aan omgevingstabaksrook in afgesloten werkplekken, besloten openbare ruimtes en het openbaar vervoer25/1/2003
Kaderrichtlijn 89/391/EEGveiligheid en gezondheid op het werkVerplicht de werkgever om de risico’s, dus ook tabaksrook, op de werkplek te evalueren en gepaste preventie- en beschermingsmaatregelen te treffen29/6/1989
Richtlijn 89/654/EEGde minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid voor arbeidsplaatsenVerplicht de werkgevers om te zorgen voor ventilatie en voldoende frisse lucht op afgesloten werkplekken en om niet-rokers te beschermen tegen hinder door tabaksrook in ontspanningsruimten en op ontspanningsplaatsen30/12/1989
Richtlijn 92/57/EEGde minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid voor tijdelijke en mobiele bouwplaatsen26/8/1992
Richtlijn 92/91/EEGveiligheid en gezondheid voor winningsindustrieën die delfstoffen winnen met behulp van boringen28/11/1992
Richtlijn 92/104/EEGveiligheid en gezondheid voor winningsindustrieën in dagbouw of ondergronds31/12/1992
Richtlijn 2004/37/EGBescherming van de werknemers tegen de risico’s van blootstelling aan carcinogene of mutagene agentiaVerbiedt het roken in ruimten waar carcinogene of mutagene agentia worden verwerkt30/4/2004
Richtlijn 83/477/EEGBescherming van de werknemers tegen de risico’s van blootstelling aan asbestVerbiedt het roken in ruimten waar asbest wordt verwerkt24/9/1983
Richtlijn 92/85/EEGVeiligheid en gezondheid van werkneemsters tijdens de zwangerschapVerplicht werkgevers tot het treffen van maatregelen ter bescherming van werkneemsters tegen blootstelling aan koolmonoxide tijdens de zwangerschap en lactatie28/11/1992
Richtlijn 67/548/EEGIndeling, verpakking en etikettering van gevaarlijke stoffenDeelt bepaalde bestanddelen van omgevingstabaksrook in als carcinogeen16/8/1967

Beleidsopties
Het groenboek stelt vijf mogelijke beleidsopties voor:
(1) Behoud van de status quo: EU onderneemt geen nieuwe activiteit;
(2) Zelfregulering: de betrokken sectoren en bedrijven aanmoedigen om op Europees niveau gemeenschappelijke vrijwillige richtlijnen voor meer rookvrije ruimten vast te leggen;
(3) Open coördinatie: het op gang brengen van een proces van wederzijds leren en het uitwisselen van de beste praktijken tussen de lidstaten;
(4) EU-aanbevelingen: de EU publiceert een niet-bindende aanbeveling over rookvrije ruimten;
(5) Nieuwe wetgeving: de EU zorgt voor bindende wetgeving die in alle lidstaten een vergelijkbaar, transparant en afdwingbaar basisniveau van bescherming biedt tegen het risico van blootstelling aan omgevingstabaksrook- een optie hierbij zou het opstellen van een afzonderlijke richtlijn over roken op de werkplek zijn.
De Europese Commissie besluit dat het beleid een zo groot mogelijk profijt voor de openbare volksgezondheid moet opleveren.

Planning
De overige EU-instellingen en Europese landen hebben tot 1 mei 2007 de tijd om hun mening te geven. Daarna doet de Commissie een voorstel voor de volgende stap.