U bent hier /
Home /
Algemeen / Company Health Check: the making of
Company Health Check: the making of
In augustus 2007 startte de campagne Move Europe over gezondheidsbevordering op het werk, meer bepaald over roken, voeding, beweging en stress. Een hulpmiddel voor de campagne is de Company Health Check. Deze vragenlijst biedt bedrijven en organisaties de mogelijkheid om zichzelf te testen. Prevent werkte deze Company Health Check uit voor het European Network for Workplace Health Promotion (ENWHP) op basis van de literatuur en bestaande checklijsten.
Het waarom
Gezondheidsbevordering of gezondheidsmanagement op het werk heeft doorheen de jaren haar nut bewezen als strategie die bijdraagt tot het succes van een onderneming of organisatie. In een vorig rapport zijn reeds onderbouwde argumenten opgelijst voor de organisatie en de individuele werknemer. Vooral in onze huidige economische context die gekenmerkt wordt door razendsnelle evoluties in de arbeidswereld, zoals de globalisering, het toenemende gebruik van informatietechnologie, telewerk, de vergrijzing van de actieve bevolking, de toenames van de dienstensector, de flexibele uurroosters, de toename van kortetermijncontracten,... biedt gezondheidsbevordering op het werk perspectieven.
Het is een aanpak die uiteraard vruchten afwerpt op het vlak van persoonlijke gezondheid, maar ook op het gebied van sociale relaties, imagobuilding en op financieel vlak.
Vier topics
Move Europe focust op vier topics met name: roken, voeding, beweging en stress. Deze onderwerpen zijn niet lukraak gekozen. Het gaat over leefstijlfactoren die een grote impact hebben op gezondheidsrisico’s. Het World Health rapport (zie tabel 1) lijst de 10 belangrijkste risicofactoren op. 8 daarvan kunnen rechtstreeks of onrechtstreeks in verband gebracht worden met de 4 topics uit de Move campagne.
Werkwijze
De uitwerking van de Company Health Check gebeurde op basis van een literatuurstudie. Deze literatuurstudie analyseerde enerzijds de kenmerken van succesvolle initiatieven en programma’s inzake gezondheidsbevordering op het werk en anderzijds bestaande checklijsten (figuur 1). Het resultaat van deze analyse was een lijst met kwaliteitscriteria. Op basis van deze lijst zijn vragen opgesteld over de 4 topics.
Figuur 1 – Van literatuurstudie naar de Company Health Check
Kritische succesfactoren
Heel wat bedrijven en organisaties hebben reeds initiatieven en programma’s opgezet over gezondheidsbevordering op het werk (gbw). Het is belangrijk om een inzicht te krijgen in de elementen die dergelijke programma’s tot een succesverhaal maken. Deze kritische succesfactoren vormen de toetssteen voor de kwaliteit van een gbw-programma.
Een belangrijke succesfactor die in de literatuur naar voren komt, is het concept van ‘comprehensive workplace health promotion’. In een programma gebaseerd op dit concept worden tegelijkertijd de individuele en organisatorische invloeden op de gezondheid van de werknemers aangepakt. De werkorganisatie, de werkomgeving en de individuele leefstijl zijn aspecten die elkaar beïnvloeden, versterken en zo ook een invloed uitoefenen op de gezondheidsstatus van de werknemers en de bedrijfsprestaties.
Naast de ‘comprehensiveness’ geeft de literatuur nog andere succesfactoren aan. Zo moet elk programma aansluiten bij de bedrijfsmissie en moet het kunnen rekenen op de actieve steun van het management. Verder is de participatie van de werknemers essentieel voor het welslagen van het gbw-beleid of -programma. Een permanente communicatie en degelijke informatie zijn dan ook hoekstenen van dergelijke initiatieven. Bovendien zijn voldoende middelen vereist zowel financieel als structureel (mankracht, werkgroepen, kennis). Een gbw-programma of -beleid moet ook gebaseerd zijn op een degelijke behoefteanalyse en gebruik maken van effectieve maatregelen. Tot slot is evaluatie en bijsturing een kenmerk van een succesvol gbw-beleid.
Deze analyse van kritische succesfactoren resulteerde in een lijst met kwaliteitscriteria (zie figuur 2):
1. Uitgaande van het concept van comprehensive workplace health promotion
2. Gesteund door het beleid van de onderneming of organisatie
3. Geïntegreerd in de ondernemingsstrategie, systemen en processen
4. Gesteund door een actief betrokken management
5. Gedragen door een participatie van de werknemers
6. Gebruikmakend van een voortdurende communicatie tussen en met alle betrokkenen
7. Gebaseerd op een gestructureerde aanpak
8. Uitgaande van een behoefte- en/of risicoanalyse
9. Voorzien van de nodige menselijke en materiële middelen
10. Informatie en opleiding
11. Gebaseerd op effectieve maatregelen (wetenschappelijke kennis)
12. Evaluatie en monitoring
13. Streven naar voortdurende verbetering
Figuur 2 - Kwaliteitscriteria
Vergelijking met checklijsten
Deze lijst met kwaliteitscriteria vormde de basis voor het analyseren van bestaande checklijsten. Uit de vele beschikbare lijsten werden enkel die checklijsten verder geanalyseerd die ten minste aan een aantal van de kwaliteitscriteria beantwoorden. Voor elk van deze lijsten geeft het rapport een korte beschrijving en een bespreking van hoe de criteria ingevuld worden.
Vragen ingepast in een structuur
De kwaliteitscriteria en de bestaande checklijsten vormen de basis van de Company Health Check. Maar dat is niet alles. Voor de structuur van de vragenlijst wordt teruggegrepen naar de stappen van een gbw-programma. Dit bevordert de herkenbaarheid en legt meteen de basis voor het opzetten van verbeteracties. De grote stappen in een gbw-programma zijn:
- opzetten van het beleid en integreren in de cultuur;
- organiseren en creëren van een draagvlak en structuren;
- uitwerken en implementeren van strategieën;
- evalueren en bijsturen.
Figuur 3 - Structuur van de company health check
Gewogen Ja-Nee
De vragenlijst hanteert ja-nee vragen. Dit is gebruiksvriendelijk en biedt de mogelijkheid om in een beperkte tijd alle vragen te doorlopen. Toch houdt de vragenlijst rekening met de verschillende stadia waarin een onderneming of organisatie zich bevindt. Het is immers moeilijk om een beginner te vergelijken met een onderneming die reeds ver gevorderd is. Daarom is aan elke vraag een weging toegekend. A-vragen duiden op de basis voor gbw, B-vragen wijzen op verdere stappen in de ontwikkeling en C-vragen geven een gevorderd niveau aan. Op basis van deze weging krijgt elke vraag een score mee. Op die manier krijgt ook een beginner een genuanceerd beeld van zijn situatie. Bovendien laat dit ook toe om aan te geven welke stappen een bedrijf of organisatie nog kan zetten bij het opzetten van gbw-initiatieven en -programma’s. En dat is uiteindelijk de doelstelling van Move Europe.
Check de gezondheid van uw bedrijf!
Een belangrijk instrument in de campagne is de Company Health Check. Deze Company Health Check biedt op een eenvoudige manier de gelegenheid om na te gaan hoe uw bedrijf of organisatie scoort op het vlak van gezondheidsmanagement. Aan de hand van een on line vragenlijst krijgt u een beoordeling. Bovendien ontvangt u ook een aantal aanbevelingen om zelf aan de slag te gaan en activiteiten op te zetten.
Download het rapport
Literatuur
K. Muylaert, R. Op De Beeck, K. Van den Broek. The Company Health Check, an instrument to promote health at the workplace, Review Paper and Catalogue of Quality Criteria, ENWHP, 2007, www.prevent.be
M. De Greef, K. Van den Broek, Making the Case for Workplace Health Promotion, ENWHP, 2004 (klik op publications en selecteer het rapport)